FANDOM


Alboanje
Republika e Shqipërisë
Sproak(s): Alboansk
Hauftsteed: Tirana
Luunelkfoarm: Reepoebliek
Stoatsmon: Bamir Topi
Fuurmon: Sali Berisha
Flak: 28.748 km²
Woaterflak: 4,7%
Inwoonertoal: 3.619.778
Tauheid: 125,9 (2008)
Trivia
Inwaud: Alboansk
Foolkslæd: Hymni i Flamurit
Midfoabetje: Lek
Tiedsoart: UTC+1 (summer: UTC+2)
Festdaag: 26 njuugend
Web: .al
ISO 3166-1: ALB
Tellefoon: 355
Gloowe: Alboansk Kristen (20%) moslim (12%) Rooms-Kâtliek (10%)
Bin wakker, dit hee kæn IFA-siembels bruuke!

Alboanje (Alboansk: Shqipëria af Shqipnija), offiskel je Reepoebliek Alboanje, is 'n loond in 't weeste foan 't Balkanskierailoond, grenskend oan die Adrjoatisk en Joonsk See en oan Grekkeloond, Moasedoonje, Seerwje (Koswoo) en Monteneegrje.

't Was eewsloang 'n uuthook foan 't Ottemoansk Riek. In 1912 wæded 't loond unoafhankelk en noa je Twaan Waareldorlog kreeg 't uun Enver Hoxha 'n dogmoatisk komnjistisk reesjiem ðæt sie steets feerer foan je reest foan die waareld iesolleerde. Alboanje heeld deerfoan 'n geheimsinnig reepoetoasje oan uur.

Buuredien was 't loond wan 't sig begin jiere-njuugentig foan sin reesjiem untwolked 't moost arm foan heel Ørpe. Nuutied het Moldoafje disse stoates.

Skjoodinge Edit

't Beed wæded in oold tiede jereegerd druug Illieriske en Ðroasieske en kuumde loater uun Romeinsk, Biesoantiensk en Ottemoansk bewind. Alboanje wæded in 1912 unoafhankelk.

In die aan jiere noa 't uutroope foan je unoafhankelkheid wæded Alboanje druug 'n foarskeed oan noaberelk loonde bestook mid mieliesjes en mielitter aksjes. In janwoar/feebroar 1916 wæded Alboanje besad duurg Aasterk-Hoangrje in 't naude, en duurg die Bolgoarje in 't aaste foan 't loond. Monteneegrje beginde mid 'n beleg foan je steed Shkodër in Noord-Alboanje.

Oan 't eind foan je Aan Waareldorlog treek die foarskillend poarties sie taureeg. As leest foarlät die Ittelske in 1922 't loond. In 1925 wæded Alboanje 'n reepoebliek. Foan 1928 tau 1939 was 't 'n kininriek, etter wæded 't in je jiere trjottig moor en moor oafhankelk foan Ittalje, tauðæt Ittelje 't loond annekseerde in 1939. Loater (in 1944) wæded 't 'n soatlietstoat foan je Sowjet-Uunje, woomid 't in 1961 breek foar sien foan die destoalinnesoasjepolletik foan Nikita Chroesjtsjov.

In 1968 foarlät Alboanje 't Warskaupakt en wæded 't 'n midbuundglied foan 't komnjistisk Sjiena, tau graat fuure foan je Sowjet-Uunje. Die foartjoasinges in 1992 moaked 'n eind oan die magt foan die komnjistisk poartie en deer wæded 'n deemokroatisk uurheid jefoarmd.

In 1997 breek in 't loond annarkie uut, noa je ineinstortinge foan piremiedfuundse die fiel beleggere komplet bankroet het jemoaked.

Geogroafje Edit

Alboanje ist ruug en biergattig, b'halfe die fruugtboar Adrjoatisk kuust. Korabit (2763 m), ap je grensk mid Moasedoonje, is 't moost hoog punkt foan 't loond.

Die moost wigtig riefiere foan Alboanje sind die Drin, Mat, Shkumbin, Vijose en Seman, mar die sind moostes unbefoarboar. Moor as 'n daarde foan 't loond bestand uut bosks en suumps, moor as 'n daarde is weiloond en slets unjefeer 'n fuufde is jekuultefeerd.

  • moost greet riefiere: Drin, Shkumbi
  • moost greet meere: Meer foan Shkodër, Meer foan Ohrid en Prespameer, aal foar 'n deel uut Alboanje.
  • moost hoog punkt: Korab 2753 m.

't Kuustklimmoat is tiepisk midloondsk, mid heet, druug summere en milt, nât wintere. 't Biergattig binneloond, foaral in 't naude, het steerk wintere en milt summere.

Sproaks Edit

Alboansk, die offiskel sproak, foarm 'n appart tak foan die Indo-Ørpisk sproaks. Uur sproaks in Alboanje sind Greksk en Moasedoonsk. Die riefier Shkumbin, die 't loond unjefeer in twooë foardeel, skeid spreekere foan 't noordelk dialekt (Geegisk) foan die foan 't suudelk dialekt (Toskisk, 't offiskel dialekt). 'n Daarde dialekt, 't Arbeerisk, wæd jespreekd in Suud-Ittelje woo 'n Alboansk uunheid woon (Arbëria).

't Alboansk ('t noordelk dialekt) wæd uuk in Koswoo jespreekd (bie je Alboansk-etnisk moorheid).